Cộng đồng ASEAN

Gia nhập ASEAN, Việt Nam "được" môi trường

Ngày 28/7/1995, Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), mở cánh cửa bước ra với khu vực và thế giới.

ASEAN là cửa ngõ đầu tiên và then chốt cho tiến trình hội nhập khu vực và thế giới của Việt Nam. Đó là bước chuyển từ tư duy đổi mới sang hành động thực tế ở cấp độ khu vực. Gia nhập tích cực, chủ động, Việt Nam đã xóa đi những nghi kỵ trong các nước khu vực và thế giới do những vấn đề lịch sử để lại.

Sau khi gia nhập ASEAN, Việt Nam trở thành sáng lập viên ASEM (1996), thành viên chính thức của APEC (1998), mở rộng không gian hợp tác với các nước Đông Nam Á (qua cơ chế ASEAN+1 và ASEAN+3).

Cái "được" lớn nhất của Việt Nam là "môi trường" theo nghĩa rộng của từ này. Môi trường không đơn thuần chỉ là được hòa bình, ổn định ở khu vực mà còn là một không gian mở cho quan hệ của Việt Nam với thế giới.

Việt Nam: hạt nhân đoàn kết trong ASEAN

Việt Nam gia nhập ASEAN đã mở ra một trang mới trong lịch sử của khu vực. Ước mơ và ý tưởng về xây dựng ASEAN thành một khối thống nhất được đề cập trong “Tuyên bố Băng Cốc 1967” trở thành hiện thực.

Được đánh giá là nhân tố đoàn kết nội bộ trong ASEAN và cân bằng quan điểm với bên ngoài, Việt Nam luôn kiên trì các nguyên tắc cơ bản của tổ chức. Nếu thay đổi là cần thiết, thì sự thay đổi ấy phải được tiến hành từng bước và có được sự đồng thuận trong ASEAN.

Đối mặt với những khó khăn như vấn đề Myanmar, Việt Nam nhất quán quan điểm cho rằng cần có tiếng nói chung. Việc Myanmar có mặt trong Hội nghị cấp cao Âu - Á là kết quả của những nỗ lực rất lớn của Việt Nam. Không chỉ đưa quốc gia này gia nhập ASEAN, Việt Nam còn làm hết sức để các nước bên ngoài nhìn nhận trên nguyên tắc tôn trọng chủ quyền và không can thiệp vào công việc nội bộ của Myanmar.

Việt Nam và tương lai của ASEAN

Cộng đồng ASEAN được xây dựng trên ba trụ cột chính: Cộng đồng văn hóa - xã hội, Cộng đồng chính trị - an ninh và Cộng đồng kinh tế. Một trong ba trụ cột của cộng đồng ASEAN: Cộng đồng văn hóa - xã hội là sáng kiến của Việt Nam.

Trong Cộng đồng ASEAN, xây dựng cộng đồng an ninh - chính trị là khó khăn lớn nhất. Mặc dù các nước trong khu vực vốn là một thực thể đa dạng. Trên tinh thần đặt lợi ích khu vực ở vai trò quan trọng, không cao hơn lợi ích quốc gia nhưng ở tầm cao nhất định, Việt Nam tích cực cùng các nước bàn bạc và tìm kiếm các hình thái, bước đi phù hợp xây dựng cộng đồng này.

Cộng đồng kinh tế ASEAN đang phát triển nhanh chóng. Việt Nam tuy chưa phát triển bằng nhiều quốc gia khác nhưng những năm gần đây GDP luôn đạt cao (khoảng 8%), cao nhất trong các quốc gia ở khu vực, vượt lên nhóm các nước Campuchia, Lào, Myanmar trong ASEAN 4 tạo nên một mức mới trong ASEAN.

Sau hội nghị cấp cao gần đây, ASEAN đang nói tới việc xây dựng hiến chương và cơ chế nhân quyền. Trong xây dựng hiến chương, Việt Nam đóng vai trò thành viên tham gia soạn thảo và có nhiều đóng góp. Đặc biệt, tiếng nói của Việt Nam rất quan trọng trong các vấn đề đổi mới cơ chế ASEAN, các nguyên tắc hoạt động của tổ chức, vấn đề giải quyết xung đột và đóng góp tài chính.

Cùng với các nước khác, Việt Nam đưa ra nhiều sáng kiến mới, nhằm khắc phục những mặt yếu kém, trì trệ, thúc đẩy hợp tác khu vực phát triển. Trên nguyên tắc vì lợi ích quốc gia và lợi ích khu vực, đồng thời xem xét đến lợi ích của các quốc gia khác, các quyết định của Việt Nam được ASEAN chấp nhận.

Cùng với những thành tựu phát triển trong nước, sự tích cực, chủ động hội nhập khu vực và thế giới, Việt Nam luôn khẳng định vị thế của mình. Nhiều chuyên gia, học giả nước ngoài đang nói tới một vai trò tiên phong của Việt Nam trong cộng đồng ASEAN.